Mindfulness Nedir?
Amerika’da Massachusetts Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Stres Azaltma Kliniği kurucusu Profesör John Kabat-Zinn tarafından mindfulness kavramı geliştirilmiştir. Bilgece farkındalık olarak Türkçeye çevrilmiş mindfulness kavramı Kabat Zinn’e göre, kişinin bulunduğu anda yani şimdi ve burada, içten ve dıştan gelen uyarıcıları; eleştirmeden, yargılamadan, merak, şefkat ve kabullenicilikle izlediği bilişsel bir süreçtir. Mindfulness, geçmiş yargılamalardan, öğretilerimizden, kalıplarımızdan sıyrılabilmek demektir. Sıyrılmak dile kolay uygulaması zor da olsa, yargılamama gayretinde, çabasında olabilme halidir. Mindfulness; düşünceler, duygular ve bedensel duyumların farkında olmayı ve bunları olduğu gibi kabul etmeyi içerir.
Mindfulness'ın Temel İlkeleri:
- Şu Ana Odaklanma: Geçmişte yaşananlar ya da gelecekte olabilecekler yerine, şimdiki zamanın farkında olma halidir. “Şimdi ve Burada” olma halini içerir.
- Yargısız Olma: Düşünce ve duygulara etiket yapıştırmadan ya da "iyi" ya da "kötü" olarak değerlendirmeden yaklaşma durumudur.
- Kabul: Olanı olduğu gibi kabul etme, değişim ya da direnç çabasına girmemektir.
- Bilinçli Dikkat: Çevrede olup bitenlere ve içsel deneyimlere bilinçli bir dikkatle yaklaşmadır. Dikkatinin nereye yöneldiğini fark etme ve bilinçli bir şekilde dikkatini yönetebilme durumudur.
Mindfulness Ne Değildir?
1. Zihin Boşaltmak Değildir: Mindfulness, zihni tamamen boşaltmak ya da düşüncelerden kurtulmak anlamına gelmez. Bunun yerine, düşüncelerin farkında olmak ve onları yargılamadan kabul etmekle ilgilidir.
2. Rahatlama Tekniği Değildir: Her ne kadar mindfulness uygulamaları stresi azaltabilir ve rahatlamaya yardımcı olsa da, bu, onun asıl amacı değildir. Amaç, şu ana bilinçli bir şekilde odaklanmak ve mevcut deneyimi tam olarak kabul etmektir. Bazen bu deneyim rahatlatıcı değil, zorlayıcı olabilir.
3. Bir Şeyleri Düzeltmek İçin Kullanılmaz: Mindfulness, sorunları çözmek ya da "kendinizi tamir etmek" için bir araç değildir. Bunun yerine, mevcut durumunuzla barış içinde olmayı ve değişime direnmeden farkındalıkla yaklaşmayı teşvik eder.
4. Pasif Olmak veya Sorunlardan Kaçmak Değildir: Mindfulness, hayatın zorluklarından kaçmak anlamına gelmez. Tam tersine, bu zorluklarla yüzleşmek ve onları daha bilinçli bir şekilde ele almak için bir araçtır.
5. Mistik veya Spiritüel Olmak Zorunda Değildir: Mindfulness’ın kökeni Budizm'e dayanır, ancak modern uygulamaları tamamen bilimsel temellere dayanabilir ve herhangi bir spiritüel inanç gerektirmez. Dini veya mistik bir boyut taşımadan da uygulanabilir.
6. Kusursuzluk veya Sürekli Mutluluk Arayışı Değildir: Mindfulness, sürekli mutlu olmayı ya da her zaman olumlu hissetmeyi hedeflemez. Tersine, olumsuz duygular dahil her türlü deneyimi olduğu gibi kabul etmeyi öğretir.
7. Zaman Alan Karmaşık Bir Uygulama Değildir: Mindfulness, özel bir ritüel ya da uzun meditasyon oturumları gerektirmez. Günlük yaşamda birkaç dakikalık basit farkındalık anlarıyla da uygulanabilir.
8. Bir "Modaya Uygun Trend" Değildir: Her ne kadar günümüzde mindfulness popülerleşmiş ve bazı çevrelerde bir "trend" haline gelmiş olsa da, özünde çok derin ve ciddi bir kişisel farkındalık pratiğidir. Yüzeysel bir moda olarak uygulanması, gerçek faydalarını gölgeleyebilir.
Saygı ve sevgilerimle…
Meltem Şahiner
PSİKOLOG / AİLE DANIŞMANI
