Bilişsel Çelişki Kuramı
Sosyal psikolojinin en önemli kuramlarından biri olan Bilişsel Çelişki Kuramı (Cognitive Dissonance), insanın düşünceleri, inançları ve davranışları arasında uyum kurma ihtiyacına dayanır. Leon Festinger’e göre kişi, kendisini belirli değerler üzerinden tanımlar: dürüst, vicdanlı, sadık, yardımsever, adil… Ancak davranışları bu kimlikle çeliştiğinde zihinsel bir gerilim ortaya çıkar. İşte buna bilişsel çelişki denir. Bu çelişki insan için rahatsız edicidir. Çünkü kişi yalnızca dış dünyayla değil, kendi benlik algısıyla da çatışmaya girer. Zihin ise, bu gerilimi azaltmaya çalışır. İdeal olan davranışı değiştirmek olsa da insan çoğu zaman daha kolay olanı yapar: Davranışını haklı gösterecek yeni açıklamalar üretir.